Steve Jobs và khái niệm “hệ sinh thái” thương trường

Steve Jobs – người sáng lập, chủ tịch của hãng Apple và là một trong những doanh nhân xuất sắc nhất của thế kỷ, qua đời ngày 5.10 ở tuổi 56. Ông để lại di sản của nỗ lực không ngừng cách tân những sản phẩm công nghệ hàng đầu thế giới. Với nhiều người, Jobs được ví như là “Leonardo Da Vinci thời hiện đại” bởi những ý tưởng sáng tạo đáng nể phục của ông.

Tính nhân văn trong mỗi sản phẩm

Nhìn lại dãy sản phẩm mang hiệu trái táo mẻ, dù là máy tính để bàn, điện thoại di động, hay là máy tính bảng người ta đều dễ dàng nhận ra điểm chung của chúng: thiết kế thanh lịch và thân thiện với người dùng. Máy tính còn mang cả nét thời trang nữa, như Jobs đã nhấn mạnh: “Sản phẩm chỉ có sức mạnh công nghệ thì không đủ. Nó phải là sự kết hợp công nghệ với nghệ thuật, phong cách sống và tính nhân văn, thì mới khiến cho trái tim của chúng ta rung động”.

Hiểu được một vấn đề rất cơ bản rằng người tiêu dùng có thói quen đánh giá ưu thế của một sản phẩm công nghệ dựa vào kiểu dáng, cảm nhận và những thông số kỹ thuật, vì thế Steve Jobs đã chọn cách cạnh tranh bằng những mẫu thiết kế nhỏ gọn, kết hợp ứng dụng thông minh.

Steve Jobs và khái niệm “hệ sinh thái” thương trường
Steve Jobs tại buổi giới thiệu sản phẩm MacBook Air. Ảnh: AFP

Một cựu nhân viên của Apple nhớ lại trong một cuộc họp, Jobs đề cao kiểu dáng nhỏ gọn của dòng xe Mini Cooper và bày tỏ mong muốn sản xuất ra những chiếc laptop nhỏ gọn hơn. Chẳng mấy chốc, dòng laptop vỏ titan, nhôm của Apple đã trở thành hàng bán chạy nhất. Dòng sản phẩm MacBook Air được giới công nghệ xem là hình mẫu lý tưởng về giá cả, thiết kế và hiệu suất.

Jobs đã giúp Apple đón đầu xu thế nghe và tải nhạc trên internet khi hãng này tung ra dịch vụ nhạc số iTunes năm 2003. Giới trẻ không thể cưỡng lại sức hút của kho nhạc trực tuyến dễ dàng sử dụng và tích hợp với iPod. Bây giờ, iTunes đã là nhà bán lẻ nhạc trực tuyến lớn nhất thế giới, với hơn 200 triệu người đăng ký sử dụng dịch vụ, tải xuống 15 tỉ bài hát. Không ngủ quên trên chiến thắng, Apple vừa cải tiến dịch vụ này với iTunes Match dựa trên công nghệ điện toán đám mây, để tăng thêm tiện ích cho người dùng.

“Hiếm ai tạo được những tác động sâu sắc như Steve, và những thành quả của ông sẽ được nhiều thế hệ sau ghi nhận” - nhận xét của Bill Gates.

Chiếc iPhone ra đời năm 2007 là thiết bị tiên phong trong cuộc cách mạng dòng điện thoại thông minh. Sản phẩm này có thiết kế nhỏ gọn, màn hình cảm ứng lớn và hệ điều hành mạnh. Những ưu thế đó giúp iPhone gây thiệt hại không nhỏ cho hai hãng sản xuất điện thoại di động Palm và RIM.

Từng làm nên cuộc cách mạng trong dòng máy tính cá nhân với Apple II, chính Jobs lại tạo nên đột phá với máy tính bảng iPad trong kỷ nguyên “hậu PC”. Với iPad, Jobs đã đạt được mục tiêu tạo nên một sản phẩm cầm tay có hình thức bắt mắt, hệ điều hành tương tự iPhone và giá cả hợp lý. Với giá 14,7 triệu/ chiếc, iPad đã được bán ra trong năm 2010 trên toàn thế giới.

Khái niệm “hệ sinh thái” trong kinh doanh

Hoa tưởng niệm Steve Jobs đặt trước một cửa hàng Apple ở trung tâm Sydney, ngày 6.10.2011. Ảnh: Reuters

Có một điều rất đáng lưu ý, đó là Jobs thường tham gia vào tất cả các bước của quy trình phát triển sản phẩm công nghệ. Ông chăm chút cho sản phẩm từ những chi tiết nhỏ nhất. Một lần nọ, Jobs đã buộc một kỹ sư điều chỉnh ngay màu sắc của một ký tự trong logo của iPhone vì không đúng ý ông. Ông thường tự tay soạn và biên tập từng câu chữ trong các mẩu quảng cáo sản phẩm Apple. Trong mắt nhân viên, Jobs là một nhà quản lý đòi hỏi cao ở nhân viên và là người giám sát khắt khe mọi công đoạn.

Jobs tạo nên khái niệm “hệ sinh thái” trong ngành kinh doanh và công nghệ toàn cầu. Ý tưởng của ông khá đơn giản: tạo ra một vũ trụ khép kín của phần cứng, phần mềm và những dịch vụ tích hợp đem tiện ích tối đa cho người sử dụng. Chẳng hạn, người dùng kho nhạc trực tuyến iTunes chắc chắn sẽ phải download nhạc vào iPod hoặc iPhone. Kho ứng dụng App Store không thể tách rời hoạt động của các thiết bị của Apple.

Steve Jobs là chủ sở hữu, đồng sở hữu của hơn 230 bằng sáng chế được trao giải hoặc các ứng dụng được cấp bằng sáng chế trong lĩnh vực công nghệ, từ máy tính cho tới thiết bị di động, giao diện dựa trên nền cảm ứng… Mặc dù Jobs chỉ hưởng lương tượng trưng một USD/năm trong vai trò tổng giám đốc của Apple, nhưng ông nắm giữ 5.426 triệu cổ phần Apple, cũng như 138 triệu cổ phần Disney. Forbes ước tính tài sản của ông vào khoảng 5,1 tỉ USD vào năm 2009. Ông xếp hạng 43 trong top những người Mỹ giàu nhất. Steve Jobs qua đời vì tái phát ung thư tuyến tuỵ.

Jobs cũng là người gầy dựng mô hình bán lẻ cho Apple. Cửa hàng bán lẻ sản phẩm Apple đầu tiên mở tại Tyson’s Corner, bang Virginia, Mỹ, khiến nhiều người trong giới công nghệ hoài nghi. Mười năm sau, hệ thống bán lẻ đã phát triển thành 345 cửa hàng, khiến Microsoft phải theo chân. Bí quyết của Jobs là cách bố trí cửa hàng phá vỡ ranh giới, giúp người tiêu dùng thoải mái trải nghiệm với các dòng sản phẩm có tính tương tác cao.

Có thể nói, thành quả lớn nhất của Jobs không chỉ là những dòng điện thoại thông minh, máy tính bảng hoặc hệ điều hành, mà là thương hiệu Apple với quy mô 12.000 con người. Jobs đã lèo lái con thuyền Apple thành hãng công nghệ hàng đầu thế giới, vượt qua các đối thủ nặng ký như Microsoft hay HP. Apple là doanh nghiệp được công nhận dự trữ tiền mặt nhiều hơn cả bộ Tài chính Mỹ, vượt qua Exxon Mobil trở thành công ty có giá trị nhất thế giới.

“Công việc chiếm phần lớn thời gian trong cuộc sống của bạn. Và cách duy nhất để toại nguyện là hãy làm những gì bạn tin là tuyệt vời. Tốt nhất là yêu những gì bạn làm. Thời gian của mỗi người đều hạn hữu, do đó đừng lãng phí cuộc sống của mình và người khác. Đừng bị mắc kẹt bởi những giáo điều, hãy can đảm đi theo tiếng gọi của con tim và trực giác của bạn. Hãy nỗ lực trở thành mẫu người mà bạn thực sự muốn trở thành. Mọi thứ khác chỉ là thứ yếu” – đó là tuyên ngôn của Jobs trong buổi giao lưu với các sinh viên tốt nghiệp đại học Stanford năm 2005.

Và bây giờ, không ai có thể quên một huyền thoại: năm 1976, khi Jobs 21 tuổi và Wozniak 26 tuổi, họ sáng lập công ty Apple Computer trong gara nhà Jobs. Sản phẩm đầu tiên của họ là máy tính cá nhân Apple I…

Theo Bá Nha (sgtt)